Dac nhan tam, sach cua nguyen hien le

[suzukikudo]

Phan1. Những thuật căn bản để dẫn đạo người


Chương Một
Muốn lấy mật đừng phá tổ ong

Ngày 7 tháng 5 năm 1931, mười ngàn người ở chân thành Nữu Ước (New York) được mục kích một cuộc săn người sôi nổi chưa từng thấy. Một trăm năm mươi lính công an bao vây một căn phố để bắt tên y cũng mang hai cây súng sáu trong ḿnh. Họ leo lên mái nhà chung quanh, dùng hơi cay và trong hơn một tiếng đồng hồ, cả một khu mỹ lệ nhất của Nữu Ước vang lên tiếng súng và tiếng "lạch tạch" của liên thinh. Crowley núp sau chiếc ghế đệm bông, bắn lại lính không ngừng.
Khi bắt được y rồi, viên giám đốc công an tuyên bố: "Nó vào hạng tội nhân nguy hiểm nhất. Nó muốn giết người là giết, không v́ một lư do ǵ hết".
Nhưng c̣n chính tội nhân, Crowley, y tự xét y ra sao? Muốn biét, bạn hăy đọc hàng sau này mà y vừa chống cự với lính vừa viết để lại cho đời "Dưới lớp áp này, trái tim ta đập, chán ngán, nhưng thương người, không muốn làm hại một ai hết".
Không muốn làm hại ai hết!Vậy mà trước đó mấy ngày, khi một người lính công an lại gần y để hỏi y giấy phép lái xe hơi, th́ y xả ngay một loạt súng, giết người đó tức th́. Một kẻ sát nhân không gớm máu như vậy mà c̣n tự khoe: "Trái tim thương người, không muốn làm hại một ai hết!".
Trước khi lên ngồi ghế điện để chịu tử h́nh tại khám Sing Sing, y c̣n than: "Tôi chỉ tự vệ mà người ta xử tôi như vậy đó".
Nghĩa là trong thâm tâm y, y nhất định không chịu nhận y có tội.
Bạn sẽ nói: "Th́ chỉ có nó nghĩ thế, chứ c̣n ai lạ đời như vậy nữa".
Không đâu, thưa bạn: kẻ thù số một của nước Mỹ. Al Copone, tên đầu đảng ăn cướp đă làm cho châu thành Chicago kinh khủng, cũng nói: "Ta đă dùng những năm tươi đẹp nhất trong đời ta để mua vui cho thiên hạ, vậy mà phần thưởng chỉ là bị chửi và bị săn bắn như con thú dữ".
Mà cả Dutch Schluts, một trong những tên cướp lợi hại nhất ở Nữu Ước cũng tuyên bố với một kư giả rằng y là ân nhân của thiên hạ.
Viên Giám đốc khám Sing Sing, ông Lawes, viết "ở Sing Sing, những tội nhân đều tự cho họ cũng có tâm trạng thong thường khác đời chi hết. Cũng lư luận, giảng giải, tại sao chúng bị bắt buộc phải cạy tủ sắt hoặc bóp c̣... và tuyến bố rằng bỏ tù chúng thật là bất công".
Nếu ba tên cướp đó và bọn khốn nạn đường nằm trong khám, tự cho ḿnh vô tội như vậy th́ những người mà chúng ta gặp mỗi ngày, ở ngoài đường, cả các bạn nữa, cả tôi nữa, chúng ta ra sao?
Cho nên ông John Wannamaker, một thương gia lớn, có lần đă tự thú: "Từ 30 năm nay, tôi đă hiểu rằng: sự chỉ trích chẳng ích lợi ǵ hết". ÔNg đă sớm hiểu bài học đó. Riêng tôi, tôi đă phải phấn đấu trong một phần ba thế kỷ trước khi thấy ló ra ánh sáng của chân lư này; "Dù người ta có lỗi nặng tới đâu, th́ trong 100 lần, có tới 99 lần người ta cũng tự cho là vô tội".
Chỉ trích là vô ích (nó làm cho kẻ bị chỉ trích phải chống cự lại và tự bào chữa) mà c̣n nguy hiểm, oán thù. Hơn nữa, kẻ ta chỉ trích tự nhiên sẽ hằn học chỉ trích lại ta, như ông Tổng trưởng Bộ Nội vụ Albert Fall, v́ ăn hối lộ 100.000 đ mà dùng gươm súng đàn áp kẻ bị ức hiếp, sau vỡ lỡ, bị ngồi khám, làm cho dư luận toàn quốc oán hờn Chính Phủ, Đảng Cộng Hoà suưt đổ, Tổng thống Harrding bị giày ṿ lo lắng đến đỗi ít năm sau th́ chết. Vậy mà khi người trách y đă lợi dụng ḷng tin cậy nhảy chồm chồm lên, khóc lướt mướt, vặn tay bứt dứt, rủa đời, la lớn: "Không! không! Chồng tôi không phản ai hết. Cả một toà nhà đầy vàng cũng không quyến rũ được chồng tôi. Chông tôi đă bị người ta phản.
Tâm trạng con người là như vậy đó. Kẻ làm quấy oán trách đủ mọi người, mà chẳng bao giờ oán trách ḿnh cả. Bạn cũng như vậy mà tôi cũng như vậy. Cho nên từ nay, mỗi lần muốn chỉ trích ai, ta nên nhớ tới hai tướng cướp Capone và Crowley, tới lời chỉ trích ta thốt ra, cũng như con chim bồ câu, bao giờ nó cũng trở về chỗ cũ. Kẻ bị ta chỉ trích sẽ t́m thấy hết lư luận để tự hào chữa và trở lại buộc tội ta.'
V́ hiểu vậy nên ông Abraham Lincoln đă để lại cái danh là có tài dẫn đạo quần chúng bực nhất trong lịch sử loài người. Hồi thiếu thời ông nhiệt liệt chỉ trích bất cứ ai, thậm chí tới viết những thơ phúng thích để chế diễu người ta rồi đem liệng cùng đường cho thiên hạ đọc cười chơi. Một lần cũng v́ thói quen đó, suưt gây nên một cuộc đấu gươm. Từ đó chẳng những ông không dung dễ dăi với mọi người. Châm ngôn của ông là: "Đừng xét người, nếu ta không muốn người xét lại ta".
Trong thời Nam Bắc chiến tranh, một lần bại quân phương Nam, ban đêm chạy tới một sông, v́ mưa băo mà nước dâng cao không thể nào qua nổi. Ông đánh dây thép, rồi muốn chắc chắn hơn, lại sai người phương Bắc bảo phải lập tức tấn công quân phương Bắc bảo phải lập tức tấn công quân phương Nam do tướng Lee cầm đầu. Nhưng Meade v́ ngần ngừ trễ năi đă làm ngược hẳn hiệu lệnh ông và để quân phương Nam thừa dịp mực nước xuống, qua sông mà thoát được, lỡ mất cơ hội độc nhất, v́ chỉ một trận đó có thể chấm dứt cuộc Nam Bắc tương tàn...
ÔNg Lincoln giận lắm, la: "Trời cao đất dày, như vậy nghĩa là ǵ?"
Rồi ông than với con rằng: "Quân địch đă ở trong tay ta mà lại để cho nó thoát! Trong t́nh thế đó bất cứ ai cầm quân cũng có thể đánh bại tướng Lee. mà nếu cha có mặt tại đó, chắc chắn cha đă thắng trận rồi! "Đoạn ông hậm hực viết bức thư này:
Đại tướng thân mến,
Tôi không tin rằng nhận chân được sự đại tướng Lee trốn thoát tai hại là dường nào! Quân đội y trong tay ta, và v́ y đă bại nhiều phen,nếu đánh ngay lúc đó th́ chỉ có một trận là chiến tranh đă kết liễu. Nay th́ nó sẽ kéo dài ra không biết đến bao giờ. Thứ hai trước, ông đă không thắng nồi Lee, bây giờ y đă qua sông, mà lực lượng của ông chỉ có thể bằng hai phần ba hôm đó th́ làm soa thẳng nồi được y nữa?
....Dịp may ngàn năm có một thuở của ông đă qua rồi và không ai thấy nổi buồ khổ của ông đă qua rồi và không ai thấy nổi nỗi buồn của tôi!
Nhưng bức thư đó, bức thư trách nhẹ nhàng có vậy, ông viết rồi mà không gởi. Sau khi ông chết, người ta t́m thấy trong tờ của ông.
Vậy có lẽ ông đă tự nghĩ: "Hăy khoan, đợi một chút... đừng hấp tấp. Ta ngồi yên ổn trong toà Bạch Cung này mà ra lệnh th́ thật dễ. Nhưng nếu ta đă có tuần nay, ta đă thấy máu chảy, đă nghe tiếng rên la của binh lính bị thương, hoặc hấp hối, th́ có lẽ ta cũng không hăng hái tấn công kẻ địch lắm. Vả lại, nếu ta có tính rụt rè của Meade th́ ta cũng đă hành động y như ông ta. Thôi, việc đă vậy rồi, nói cũng vô ích. Gởi bức thư này đi, dù ta có hả giận chút đỉnh, nhưng Meade sẽ trách lại ta, sinh ra bất hoà, oán giận, mất ḷng tự tín của ông ta đi, và biết đâu ông chẳng từ chức nữa".
Là v́ ông đă kinh nghiệm rằng những lời nghiêm trách không có một ích lợi nào cả.
ÔNg Theodore Roosevelt kể lại rằng hồi ông c̣n làm Tổng thống, mỗi lần gặp điều khó xử, thường ngả lưng vào ghế nh́n lên tấm h́nh của Lincoln treo trên tường và tự hỏi: " Lincoln ở địa vụ ḿnh, sẽ xử trí ra sao? Giải quyết ra sao?".
Chúng ta cũng vậy, lần sau có muốn "xài" ai, hăy rút tấm giấy 5 mỹ kim ở trong túi ra mà ngắm h́nh Lincoln trên đó rồi tự hỏi: "ở vào địa vị ta, Lincoln xử trí ra sao?" và muốn sửa đổi người, ta hăy sửa đổi ta trước đă. Như vậy có lợi hơn và ... ít nguy hiểm hơn.
Khổng Tử nói: "Khi bực cửa nhà ta dơ th́ đừng chê nóc nhà bên sao đầy tuyết".
Hồi nhỏ tôi tự phụ lắm. Một lần nhận được một bức thư có thêm mấy chữ này: "Thư này đọc cho người ta viết, mà không coi lại". Tôi thích hàng chữ đó lắm v́ tôi thấy nó cho ta vái vẻ quan trọng và bề bộn công việc. Rồi một hôm, muốn lên mặt với một tiểu thuyết gia, toio viết thư cho ông ta và cũng thêm hàng chữ ấy. Tiểu thuyết gia đí gởi trả lại một bức thư và thêm vào: "Chỉ có sự ngu xuẩn của ông mới ví được với sự thô lỗ của ông thôi".
Nói cho đúng, tôi đă vô lễ và những lời chỉ trích đó không phải là không xứng đáng. Nhưng v́ tôi chỉ là một thằng người nên tôi thấy nhục lắm và thầm oán tiểu thuyết gia đó đến nỗi mười năm sau, khi hay tin ông ta chết, tôi đă chẳng tiếc một người có tài mà chỉ nhớ tới sự ông đă làm thương tổn ḷng tự ái của tôi.
Vậy bạn muốn người ta oán tới chết, th́ hăy dùng những lời chỉ trích cay độc. C̣n không th́ nền nhớ rằng, loài người không phải luôn luôn có lư trí đâu. Họ hành động, suy nghĩ theo t́nh cảm, thành kiến, ḷng một mỗi lửa, mà ḷng kiêu căng của con người ta một kho thuốc súng, gặp nhau tất bùng nổ, gieo tai hại vô cùng.
Bengamin Fraklin hồi nhỏ vụng xử bao nhiêu th́ sau này lại giỏi về được bổ làm sứ thần Hoa Kỳ tại Pháp. Bí quyết của sự thành công đí là không bao giờ chỉ trích ai hết và chỉ thành thực ca tụng và tự chủ mạnh mẽ mới được.
Carley nói: "Muốn xét độ lượng của ai chỉ cần xem cách xử sự của người đó với kẻ dưới". Vậy đáng lẽ buộc tội, chỉ trích ai th́ ta phải ráng hiểu họ, t́m nguyên nhân những hành vi của họ. Đó là nguồn gốc của cảm t́nh, khoan dung và hoà hảo.
Đức Thượng đế kia mà c̣n đợi khi người ta chết rồi mới xét công và tội. Tại sao người phàm như chúng ta lại nghiêm khắc hơn Ngài?.

Chương Hai
Một bí quyết quan trọng trong phép xử thế
Muốn dẫn dụ ai làm một việc ǵ theo ư ta, chỉ có cách là làm cho người ấy phát khởi cái ư muốn làm việc đó.
Xin các bạn nhỡ kỹ điều ấy.
Xin các bạn nhớ rằng không có một cách thứ hai nào nữa.
Đă đành, bạn có thể chĩa súng sáu vào bụng một người qua đường mà bắt người đó phải cởi đồng hồ ra đưa cho bạn. Bạn cũng có thể bắt một người làm công phải chăm chỉ làm việc cho tới khi bạn quay lưng đi, bằng cách dọa tống cổ hắn ra cửa.
Cầm chiếc roi mây, bạn có thể bắt con nít vâng lời được. Nhưng những cách tàn bạo đó có những phản động tai hại lắm. Muốn cảm động ai và dẫn dụ người đó tới hành động, chỉ có một cách là người ta muốn ǵ, cho người ta cái đó.
Mà chúng ta muốn những ǵ? ít lắm, nhưng khi chúng ta đă muốn th́ chúng ta nằng nặc đ̣i cho kỳ được. Những cái chúng ta muốn là:
1- Sức khỏe và sanh mạng
2- Ăn
3- Ngủ
4- Tiền của
5- Để tiếng lại đời sau
6- Thỏa nhục dục
7- Con cái chúng ta được mọi sự đầy đủ
8- Được người khác coi ta là quan trọng.
Freud, nhà bác học Đức trứ danh về bệnh thần kinh nói rằng hai thị dục căn bản của nhân loại là t́nh dục và thị dục huyễn ngă.
Triết gia John Dewey nói: thị hiếu mạnh nhất của nhân loại là thị dục huyễn ngă. Xin các bạn nhớ kỹ câu: "Thị dục huyễn ngă". Nghĩa nó vô cùng và bạn sẽ thường gặp nó trong cuốn sách này.
Bảy thị dục khác đều dễ thỏa măn, duy có thị dục đó ít khi được thỏa lắm, tuy nó cũng khẩn cấp như ăn và ngủ.
Abraham Lincoln nói: "Ai cũng muốn được người ta khen ḿnh". Chúng ta đều khát những lời khen chân thành mà than ôi! ít khi người ta cho ta cái đó.
Những kẻ nào đă học được cái bí quyết làm thỏa măn ḷng đói khát lời khen đó, nó tuy kín đáo mà giày ṿ người ta, đâm rễ trong ḷng người ta, th́ kẻ ấy "nắm được mọi người trong tay ḿnh" và được mọi người tôn trọng, sùng bái, nghe lời, "khi chết đi, kẻ đào huyệt chôn người đó cũng phải khóc người đó nữa".
Loài vật không có dục vọng ấy. Nghiêm quân của tôi khéo nuôi heo và ḅ, kỳ đấu xảo canh nông nào ông cũng được giải thưởng. ở nhà, ông ghim hết thảy những bằng cấp đó lên trên một tấm lụa trắng, khách khứa lại, ông mở ra khoe. Những con heo thản nhiên đối với những giải thưởng đó cho ông cái cảm tưởng rằng ông rất quan trọng.
Nếu các bậc tiền nhân không có thị dục trở nên quan trọng đó, th́ văn minh không có và chúng ta cũng chỉ như loài vật thôi.
Nhờ nhu cầu đó mà một thầy kư quèn, trong một tiệm tạp hóa, học lực dở dang, mua những sách luật rách nát, về mải miết học để rồi trở nên một vĩ nhân: Lincoln. Các văn hào, thi hào viết được những cuốn sách bất hủ, các ông "vua dầu lửa, xe hơi... trở nên triệu phú đều nhờ thị dục đó cả.
Gia đ́nh ít người mà cất ngôi nhà cực rộng lớn, mua chiếc xe hơi kiểu mới nhất, sắm bộ đồ cho hợp thời trang, khoe sự học hành tấn tới của con ḿnh; cũng đều do thị dục đó hết. Cũng chỉ v́ muốn thỏa ḷng ao ước trở nên một danh nhân, mà biết bao thiếu niên Mỹ đă thành những tướng cướp lợi hại, những tay sát nhân không gớm máu, cho đến nỗi khi chúng bị bắt rồi th́ đ̣i cho được đọc ngay những tờ báo để tiện trong đó người ta tả chúng như những vị anh hùng. Được coi h́nh chúng trên mặt báo, bên cạnh h́nh những danh nhân trên thế giới, chúng quên cái ghế điện nó đợi chúng.
Muốn biết t́nh h́nh, tư cách một người ra sao, ta chỉ cần xét người đó dùng những phương tiện nào để thỏa măn thị dục huyễn ngă.
Rockefeller thỏa măn nó bằng cách cất ở Bắc Kinh (Trung Hoa) một nhà thương tối tân để săn sóc hàng triệu người nghèo, mà ông chưa từng và sẽ chẳng bao giờ thấy mặt. Dillinger thỏa măn nó bằng cách giết người, ăn cướp các ngân hàng. Bị lính công an săn bắt, nó trốn vào một trại ruộng mà tự xưng với người trong trại: "Dillinger là ta đây!". Nó tự đắc được cái danh là "kẻ thù" số một của quần chúng".
Nhiều vĩ nhân trong thế giới cũng mắc cái tật tự khoe ḿnh là quan trọng. George Washington bắt mỗi người phải xưng tụng ông là: "Huê Kỳ Tổng thống Đại nhân". Kha Luân Bố đ̣i cho được cái danh là: "Đề đốc Đại Tây Dương và Phó vương ấn Độ". Catherine, Hoàng hậu nước Nga, không chịu đọc những thư mà ngoài không đề: "Hoàng đế ngự lâm". Bà Tổng thống Lincoln, một hôm, dữ như cọp cái, quay lại mắng bà Grant giữ dinh Bạch ốc: "Sao? Tôi chưa mời mà bà dám cả gan đối tọa với tôi sao?".
Các nhà triệu phú của ta sở dĩ bỏ tiền ra cho Đề đốc Byrd thám hiểm Nam Cực v́ Đề đốc hứa sẽ lấy tên của họ đặt tên cho những ngọn núi quanh năm tuyết phủ ở miền ấy. Thi hào Victor Hugo chỉ cầu sao cho người ta lấy tên ông đặt tên cho kinh đô nước Pháp. Và thi hào Anh Shakespeare tuy đă được cả nước Anh tôn sùng mà c̣n mua tước vị để thêm danh giá cho gia đ́nh ông. Có kẻ làm bộ đau, bắt người săn sóc ḿnh, chiều chuộng ḿnh để được thấy ḿnh là quan trọng. Như một cô nọ, hết hy vọng kiếm chồng được, đương khỏe mạnh, hóa ra tật nguyền, nằm hoài ở giường, bắt mẹ già săn sóc trong mười năm, lên thang xuống thang để hầu hạ cơm nước. Bà mẹ kiệt sức, chết. Trong vài tuần lễ, cô ả ủ rũ, bỗng một hôm đứng phắt ngay dậy, trang điểm, rồi... đi lại như hồi trước.
Đem giải phẫu bộ óc, th́ có một nửa số người điên cũng b́nh thường như óc chúng ta. Một vị bác học trứ danh nhận thấy rằng phần nhiều những người đó chỉ muốn t́m, trong tưởng tượng, sự thỏa măn của ḷng tự phụ mà hóa điên. Trong đời thực tế, họ tầm thường bao nhiêu, tự thấy ḿnh hèn hạ bao nhiêu, th́ trong thế giới tưởng tượng của họ, họ càng tự thấy oai quyền và danh vọng của họ lớn lao bấy nhiêu. Những kẻ đó sướng hơn chúng ta nhiều lắm. Họ đă kiêm được, trong thế giới thần tiên của họ, cách thỏa măn ḷng khát khao danh vọng của họ. Họ kư một tấm chi phiếu một triệu đồng, hoặc viết một bức thư tiến dẫn ta với Hoàng đế Ba Tư rồi vinh hạnh đưa cho ta.
Đă có những người v́ khát khao danh vọng mà hóa điên như vậy, th́ sự biết khen tài năng của những người ở chung quanh ta tất phải là một phép mầu nhiệm vô cùng.
Chương ba
Hăy khêu gợi ở người cái ư tự muốn làm công việc mà chính ta đề nghị với họ
Tôi th́ tôi ưa trái cây lắm. Nhưng không hiểu v́ một lẽ bí mật ǵ, loài cá không ưa trái cây như tôi mà lại ưa trùm. V́ vậy khi đi câu, tôi không nghĩ đến cái tôi thích mà chỉ nghĩ đến cái mà cá thích thôi. Tôi không móc trái cây vào lưỡi câu để nhử chúng, mà móc vào đó một con trùn hay một con cào cào, rồi đưa đi đưa lại trước miệng cá và hỏi nó: "Cá có thèm không?".
Tại sao ta không dùng chiến thuật đó với người? Khi người ta hỏi ông Thủ tướng Lloyd George tại sao ông nắm được quyền hành lâu mà ông khác th́ bị lật đổ, bị bỏ rơi, ông đáp: "Tôi luôn luôn ráng kiếm mồi hợp với sở thích của cá".
Tại sao cứ luôn luôn nói tới cái mà chúng ta muốn? Thực là vô ích, ngây thơ và vô lư. Đă đành, cái ǵ ta thích th́ ta để ư tới luôn, nhưng chỉ có một ḿnh ta để ư tới nó. V́ những người khác họ cũng chỉ nghĩ tới cái họ thích thôi, không cần biết ta thích cái ǵ.
Cho nên chỉ có mỗi cách dẫn dụ người khác theo ḿnh là lựa cách nói sao lời yêu cầu của ḿnh hạp với sở thích của họ và chỉ cho họ cách đạt được sở thích đó.
Xin bạn nhớ kỹ điều đó. Nếu bạn muốn cấm con bạn hút thuốc chẳng hạn, đừng thuyết pháp với nó, đừng bảo nó: "Ba muốn thế này, ba muốn thế khác". Trái lại, nên chứng minh cho nó thấy rằng chất độc trong thuốc làm hại bộ thần kinh và nếu nó không bỏ thuốc đi, th́ có lẽ tới kỳ thi thể thao sau, nó sẽ thua anh em mất. Phương pháp đó luôn luôn công hiệu, dù là áp dụng với con nít hay với ḅ con, với đười ươi. Một hôm, hai cha con triết gia R.W.Emerson muốn dụ một con bê vào chuồng. Nhưng họ mắc phải cái lỗi thông thường là chỉ nghĩ tới cái họ muốn. Cho nên cha kéo, con đẩy. Tai hại thay! Con bê cũng như họ, chỉ nghĩ tới cái nó muốn thôi; chân nó bám vào đất, cứng ngắt, không chịu rời đồng cỏ. Người ở gái thấy t́nh cảnh đó: chị không biết nghệ thuật viết sách và viết tùy bút, nhưng ít nhất trong trường hợp này, chị cũng có nhiều lưỡng tri hơn nhà triết học Emerson. Chị như bê con, đưa ngón tay vào mơm con vật như mẹ cho con bú, và con vật ngoan ngoăn đi theo ngón tay chị mà vào chuồng.
Ngay từ hồi sơ sinh, bất kỳ một hành động ǵ của ta cũng v́ lợi hết. Ta cho một hội thiện 500 quan ư? Có chắc là hoàn toàn không vị lợi không? Không. Bởi ta cho như vậy là để được tiếng hảo tâm, để thỏa ḷng ưu làm việc nhân, đẹp và cao cả, và để phước về sau. Và Thánh kinh có nói rằng: "Con bố thí tức là cho Cha vậy". Hoặc v́ không từ chối được v́ sợ mắc cỡ... hay v́ muốn làm vui ḷng một bạn thân, một thân chủ. Dù sao đi nữa th́ cũng có một điều chắc chắn là ta đă cho v́ ta muốn thỏa măn một thị dục - Trong cuốn "Nghệ thuật dẫn dụ hành động của loài người". Giáo sư Harry A.Overstreet viết: "Hành động do những thị dục căn bản của ta mà phát sanh. Để tặng những ai muốn dẫn dụ người khác trong việc làm ăn, trong chính trị cũng như trong trường học hay gia đ́nh chỉ có lời khuyên này là hơn cả: Trước hết, phải gợi trong ḷng người một ư muốn nhiệt liệt nghe theo ta". Làm được như vậy th́ cả thế giới giúp ta thành công và suốt đời chẳng bao giờ ta bị thất bại v́ cô độc.
Andrew Carnegie, hồi nhỏ chỉ được học có 4 năm, nhưng v́ sớm hiểu bí quyết đó, nên hồi bắt đầu kiếm ăn, mỗi giờ công được có 4 xu, mà tới sau này tính ra ông đă quyên vào những việc từ thiện tới ba trăm sáu mươi lăm triệu đồng.
Ông có hai đứa cháu làm cho mẹ lo lắng nhiều lắm v́ đi học xa mà không bao giờ viết thư về nhà. Ông có cách không buộc trả lời mà chúng cũng trả lời lập tức. Ông viết một bức thơ ngọt ngào lắm rồi tái bút: "Gởi cho mỗi cháu 5đ". Nhưng ông làm bộ quên không gởi tiền. Tức th́ có thư hồi âm liền, trong đó hai cháu cám ơn "Chú Andrew thân mến" và... Và ǵ nữa, chắc các bạn đă đoán được.
Vậy ngày mai, nếu ta muốn cho ai làm một việc ǵ, ta hăy thong thả suy nghĩ và tự hỏi: Làm sao dẫn dụ cho ông ấy muốn làm việc ḿnh cầu ông ấy được?
Như vậy khỏi phải chạy lại nhà người ta để rồi chỉ nói về dự định của ḿnh, ư muốn của ḿnh mà luống công vô ích.
Mỗi năm một lần, tôi mướn một pḥng khiêu vũ tại một khách sạn lớn ở Nữu Ước để diễn thuyết.

This post has been edited by suzukikudo on Mar 14 2004, 11:52 AM

[suzukikudo]

Có lần tới kỳ diễn thuyết, người ta th́nh ĺnh cho tôi hay rằng tiến mướn pḥng tăng lên gấp ba giá cũ. Khi đó tôi đă quảng cáo, in vé, bán vé, xếp dọn đâu vào đó rồi. Tất nhiên là tôi không muốn trả giá đó. Làm sao bây giờ? Đi kêu ca với người quản lư khách sạn đó ư? Đem cái thắc mắc của ḿnh tỏ với người ta ư?
ích lợi ǵ đâu? Người đó cũng như tôi, chỉ quan tâm tới điều họ muốn thôi. Tôi suy nghĩ và hai ngày sau tôi lại t́m người đó, và nói:
"Nhận được thư ông, tôi hơi ngạc nhiên. Nhưng tôi không trách ông đâu. ở vào địa vị ông, có lẽ tôi cũng hành động như ông. Bổn phận của ông quản lư khách sạn này là thâu cho được nhiều lợi. Nếu ông không làm như vậy th́ người ta sẽ mời ông ra và như vậy là đáng lắm... Nhưng nếu ông quyết giữ cái giá mới đó th́ xin ông lấy một mảnh giấy và chúng ta cùng xét xem lợi và hại ra sao".
Rồi tôi gạch một gạch dọc chia tờ giấy ra làm hai, một bên đề "Lợi" một bên đề "Hại".
Trong cột "Lợi", tôi biên mấy chữ này: "Pḥng khiêu vũ sẽ trống" và tôi bàn miệng thêm: "Như vậy ông có thể sẽ cho mướn để khiêu vũ hay hội họp. Lời lắm, v́ khi đó giá mướn sẽ cao hơn nhiều, phải không ông? Nếu tôi chiếm pḥng ấy trong ba tuần, chắc chắn là thiệt cho ông số lời ấy" - Bây giờ chúng ta xét tới "Hại". Trước hết đáng lẽ tăng số lợi lên được. Ông sẽ không thu được một đồng nào hết, v́ tôi không đủ sức trả giá ông định, sẽ đi mướn nơi khác để diễn thuyết.
"Vả lại, c̣n mất cái lợi này nữa. Tôi diễn thuyết, sẽ có nhiều thính giả thượng lưu, có học, giàu có và danh tiếng tới nghe. Thực là một sự quảng cáo cực tốt cho ông. Ông cứ bỏ 5.000đ quảng cáo trên báo, không chắc đă quyến rũ được một số thính giả như vậy tới khách sạn ông. Cái đó cũng đáng kể, phải không, ông?".
Vừa nói, tôi vừa viết hai điều hại đó trong cột "Hại", rồi đưa tờ giấy cho ông ta và nói: "Xin ông cân nhắc kỹ lưỡng lợi và hại đi, rồi cho tôi biết ông quyết định ra sao".
Hôm sau, tôi nhận được một bức thư cho hay rằng tiền mướn đáng lẽ tăng lên 300 phần trăm th́ chỉ tăng lên 50 phần trăm thôi.
Xin các bạn để ư rằng tôi không hề xin giảm giá nhé. Trong suốt câu chuyện tôi chỉ nói tới điều mà ông ta quan tâm tới, tôi chỉ t́m kiếm và bày tỏ cho ông ta cách đạt được ư muốn đồ thôi.
Nếu tôi theo sự xúc động tự nhiên trong ḷng mà chạy tới kiếm ông ta, la lên: "Cái ǵ lạ lùng vậy? Tự nhiên ông tăng tiền mướn lên 300 phần trăm khi ông biết chắc rằng tôi đă quảng cáo rồi, đă in vé rồi? Ba trăm phần trăm! Kỳ cục không? Điên rồi mà! Không khi nào tôi chịu giá đó đâu!".
Và chuyện sẽ xảy ra sao? Chắc chắn là chúng tôi sẽ căi nhau và các bạn biết căi nhau thường thường kết quả ra sao. Dù tôi có làm cho ông ta phải tự nhận rằng ông có lỗi đi nữa th́ ḷng tự ái của ông cũng không cho ông chịu thua và chuẩn lời tôi yêu cầu.
Henry Ford nói: "Bí quyết của thành công - nếu có - là biết tự đặt ḿnh và địa vị người và suy xét vừa theo lập trường của người vừa theo lập trường của ḿnh".
Trong nghệ thuật dùng người, chưa có lời khuyên nào chí lư bằng lời đó, cho nên tôi muốn nhắc lại: "Bí quyết của thành công là biết tự đặt ḿnh vào địa vị người và suy xét vừa theo lập trường của người vừa theo lập trường của ḿnh".
Trong nghệ thuật dùng người, chưa có lời khuyên nào chí lư bằng lời đó, cho nên tôi muốn nhắc lại: "Bí quyết của thành công là biết tự đặt ḿnh vào địa vị người và suy xét vừa theo lập trường của người, vừa theo lập trường của ḿnh". Chân lư đó giản dị minh bạch làm sao! Đáng lẽ ai cũng phải biết ngay chứ. Thế mà trong một trăm người, th́ có tới chín mươi người không biết đến, trong chín mươi chín trường hợp.
Bạn muốn có một thí dụ ư? Th́ ngày mai tới sở, bạn cứ xem xét những thư bạn nhận được, sẽ thấy sự thiếu lương tri đó. Đây là một bức thư chép nguyên văn, nói cho đúng hơn, là một tờ châu tri, của ông giám đốc một hăng quan trọng chuyên môn quảng cáo bằng vô tuyến điện, gởi cho mỗi ông quản lư những sở vô tuyến điện trong nước. (Những hàng chữ trong dấu ngoặc đơn là cảm tưởng của tôi trong khi đọc).
Gởi ông John Blank ở Blandville (Indiana)
Ông Blank thân mến,
"Công ty Megavox chúng tôi muốn giữ vững ưu thế vẫn có từ trước tới nay trong địa hạt quảng cáo bằng vô tuyến điện.
(Tôi không cần biết điều ông muốn. Tôi đương lo lắng việc của tôi đây. Nhà Ngân hàng không chịu cho tôi cố nhà của tôi thêm một hạn nữa... Sâu ăn hết bông hồng của tôi... hôm qua chứng khoán xuống giá... tôi lỡ xe điện sáng nay... chiều qua người ta không mời tôi dự tiệc... lương y bảo tôi động mạch, bị bệnh thần kinh viêm. Tôi đường quạn đây th́ đọc nhằm bức thư của một kẻ tự thị chỉ nói đến vinh dự của y, ư muốn của y thôi! Cha chả là ngu! Vậy mà làm nghề quảng cáo chứ (!)
"Sự quảng cáo của Quốc gia, nhờ công ty chúng tôi truyền thanh đă mở đường cho lối quảng cáo mới đó. Và những chương tŕnh phát thanh của chúng tôi từ hồi đó tới nay đă cho chúng tôi một địa vị cao hơn những hăng khác.
(à, phải! Hăng ông giàu nhất, mạnh nhất. Rồi sao? Cái đó có liên can ǵ tới tôi đâu? Ông không thông minh chút nào hết. Ông chỉ khoe sự thành công mênh mông của ông thôi, như vậy là làm cho tôi cảm thấy địa vị thấp kém của tôi, ông biết chưa?).
"Chúng tôi muốn cho khách hàng biết rơ tất cả t́nh h́nh những sở vô tuyến điện.
(Ông muốn! Ông muốn! Đồ ngu! Tôi không cần biết ông muốn cái ǵ hết; hăy nói cho tôi nghe cái mà tôi muốn).
"Vậy xin ông gởi ngay cho chúng tôi những điều nên biết về chương tŕnh và thời biểu. Những điều đó cần cho chúng tôi mỗi tuần để lựa kỹ những giờ phát thanh tiện hơn hết.
(Gởi ngay cho ông! Cả gan thiệt! Cũng không thèm thêm câu: nếu không làm phiền ông nữa!)
"Ông trả lời gấp, tức là lợi chung cho chúng ta.,
(Thằng khùng! Nó dám biểu ḿnh trả lời gấp cho nó, trong khi ḿnh lo lắng hết việc này việc khác. Mà bức thư của nó có khác ǵ một tờ châu tri không? Tôi không ưa cái giọng đàn anh đó. Thôi đi... ủa! Ông nói ǵ tới cái "lợi chung của chúng ta" đó? à! Tới bây giờ ông mới bắt đầu đặt ông vào quan điểm của tôi!... nhưng ông nói cách mơ hồ làm sao! Không rơ ràng, không giảng giải chi hết).
"Chân thành chào ông.
kư tên... Giám đốc
Tái Bút: Có lẽ ông muốn biết đoạn trích sau này trong tờ báo Blankville và muốn truyền thanh nó trong đài của ông".
(Măi tới cuối thư, trong chỗ tái bút ông mới chỉ cho tôi một điều có ích cho tôi. Tại sao không đem ra nói trước đi? Một người tự phụ là nhà quảng cáo chuyên môn, tất phải ngu độn lắm mới vụng về như vậy).
Một người suốt đời làm nghề quảng cáo tự cho ḿnh là thần thánh trong nghệ thuật dẫn dụ người khác mà c̣n viết một bức thư vô lư như vậy, th́ những ông thợ may, làm nệm, làm vườn ra sao nhỉ?
Đây, một bức thư nữa của ông chủ sự một nhà ga lớn gởi cho ông Edward Vermylen, theo lớp học của tôi. Người đọc nó có ấn tượng ǵ? Tôi sẽ cho bạn hay. Nhưng chúng ta hăy đọc đă.
"Xin ông Edward Vermylen chú ư.
"Thưa ông,
"V́ hàng hóa cứ chiều mới tới ga chúng tôi, cho nên sự khuân hàng lên xe có điều trở ngại: công việc nhiều quá, phải bắt người làm công làm thêm giờ, xe cam nhông phải trễ, gởi đồ cũng trễ. Ngày 10 tháng 11, chúng tôi nhận được của ông hồi 4 giờ 20 một lô là 510 cái thùng.
Chúng tôi xin ông giúp chúng tôi để tránh những bất tiện đáng tiếc do t́nh thế đó mà ra. Vậy chúng tôi tự tiện xin phép ông - nếu có thể được - thu xếp sao cho hàng của ông tới ga chúng tôi vào buổi sáng, nhất là những khi ông gởi nhiều hàng.
Được như vậy th́ ông có lợi là hàng của ông ở trên xe cất xuống mau và gởi đi cũng mau.
Trân trọng...
Kư tên: J.B"
Ông Vermylen đưa bức thư cho tôi coi và b́nh phẩm như vầy: "Thư đó có kết quả ngược lại với ư muốn của người viết. Đầu thư, người ta kể những nỗi khó khăn của công ty hỏa xa, cái đó ích lợi ǵ cho ḿnh đâu? Rồi người ta xin ḿnh phụ lực với người ta, sau cùng mới hứa sẽ cất hàng và gởi hàng cho ḿnh mau hơn trước.
Tóm lại, cái quan hệ tới ḿnh nhất th́ họ để lại sau cùng và xét toàn thể th́ thư đó khêu gợi sự phản đối hơn là sự hợp tác".
Nay ta thử t́m cách sửa chữa bức thư đó cho hợp hơn. Trước hết đừng nói đến những vấn đề riêng của ḿnh, tốn công vô ích. Phải theo lời khuyên của Ford: "Đặt ta vào địa vị người mà suy xét theo quan điểm của người". Bức thư sửa chữa như sau này, tuy chưa được hoàn toàn, nhưng so với bức trên cũng tấn tới nhiều rồi.
Ông Vermylen thân mến,
Chúng tôi được hân hạnh ông chiếu cố tới trong 14 năm nay. Tất nhiên là chúng tôi mang ơn ông lắm và hết ḷng t́m cách gởi hàng cho ông được mau chóng. Nhưng chúng tôi phải thú rằng điều đó khó thi hành lắm, khi xe cam nhông của ông tới vào cuối giờ làm việc buổi chiều, như ngày 10 tháng 11 vừa rồi. Tại sao? V́ một số đông khách hàng khác cũng giao hàng cho chúng tôi vào lúc đó. Thành thử nhiều quá, làm không xuể và xe của ông phải đợi, hàng của ông phải gởi trễ.
Đó là một sự rất đáng tiếc. Tránh nó cách nào? Bằng cách ông giao hàng cho tôi vào đầu buổi chiều, như vậy xe của ông khỏi phải đợi, hàng của ông gởi được mau và những người làm công của ông về nhà được sớm để thưởng món ma-ca-rô-ni (macaroni) tuyệt khéo mà hăng ông chế tạo ra.
Xin ông đừng cho rằng chúng tôi kêu nài ông đâu; cũng xin ông đừng nghi rằng chúng tôi dám tự tiện chỉ ông cách làm việc đâu. Tôi gởi hầu ông bức thư này với mục đích duy nhất là muốn làm vừa ḷng ông hơn trước.
Dù hàng của ông tới giờ nào đi nữa th́ chúng tôi cũng rất vui ḷng nhận và gởi đi mau chừng nào hay chừng đó.
Chúng tôi biết rằng ông bận nhiều việc lắm; xin ông đừng mất công trả lời thư này.
Trân trọng
Kư tên: J.B."
Có cả hàng ngàn người bán dạo, lang thang khắp phố phường, mỏi mệt, thất vọng, lương ít. Tại sao? Tại họ nghĩ tới họ, tới cái mà họ đương t́m kiếm. Họ không hiểu rằng bạn cũng vậy mà tôi cũng vậy, chúng ta đều không muốn mua - nghĩa là tiêu tiền - mà chỉ muốn giải quyết những vấn đề riêng tây chúng ta thôi. Mà người bán hàng nào giúp chúng ta giải quyết được những cái đó, chỉ cho ta hiểu rằng mua hàng của họ, hoặc để cho họ giúp th́ chúng ta sẽ đỡ tốn tiền, đỡ mệt nhọc, khỏi buồn bực, khỏi đau, có tương lai vững vàng, th́ kẻ đó không ép uổng chúng ta mà sẽ làm cho chúng ta tin và như vậy chúng ta sẽ mua!
Vậy mà biết bao người suốt cuộc đời bán hàng mà không hề nghĩ tới quan điểm của người mua.
Một hôm, tôi gặp một người trước làm biện sự một hăng cho mướn nhà, tôi hỏi ông ta có thể cho tôi biết nhà tôi ở, tường xây bằng gạch đặc hay gạch rỗng. Ông nói rằng không biết và khuyên tôi hỏi "Nghiệp đoàn kiến trúc sư".
Điều đó ai mà không biết, can chi phải nhờ tới ông.
Rồi sáng hôm sau, tôi nhận được của ông một bức thư. Trả lời câu hỏi của tôi chăng? Không. Để khuyên tôi một lần nữa hỏi "Nghiệp đoàn kiến trúc sư" và cậy tôi làm đại lư bảo hiểm cho ông.
Ông ấy mong tôi làm lợi lớn cho ông mà không giúp cho tôi được một việc nhỏ.
Bất kỳ trong nghề nghiệp nào, trong giai cấp nào, người ta cũng thấy lỗi lầm quan trọng đó. Một lần đau cuống họng, tôi lại một nhà chuyên môn trị bệnh đó. Chưa coi họng tôi, ông đă hỏi tôi làm nghề ǵ... Bệnh của tôi, ông chưa muốn biết, mà cần biết cái ví tiền của tôi đă. Ông ấy tính cách giúp tôi mà tính cách "bóp" tôi. Rút cục là ông không nặn được của tôi đồng nào hết, v́ tôi bỏ ra đi, tởm cho cái ḷng tham của ông.
Than ôi! Xă hội đầy những hạng như vậy, tham lam, hẹp ḥi và ích kỷ. Cho nên nếu có siêu nhân nào t́m cách tận tâm giúp người mà không vụ lợi, th́ trong công việc của ông chắc là ít ai cạnh tranh lắm.
Ông O.D.Young, nhà kinh tế trứ danh nói: "Người nào biết tự đặt ḿnh vào địa vị của người khác, hiểu được tư tưởng và ư định của họ, người đó khỏi phải lo về tương lai của ḿnh".
Nếu đọc cuốn này rồi, các bạn chỉ tập được một khả năng này là: bất cứ trong trường hợp nào cũng đứng vào địa vị của người khác mà xét, th́ cuốn này cũng đă đánh dấu được một quăng đời mới trong đời làm ăn của bạn!
Tại sao người ta nhăng bỏ khoa tâm lư thực hành như vậy mà nhồi biết bao những môn vô ích khác. Một người học tṛ của tôi muốn mời bạn chơi banh rổ (basket ball) với ḿnh mà viết như vầy: "Tôi muốn các anh lại sân của tôi chơi banh rổ. Tôi thích nó lắm, mà lần trước ít bạn quá, không đủ làm một kíp... Chơi như vậy mà c̣n thú ǵ nữa!... Cho nên tôi muốn rằng ngày mai các anh lại... Banh rổ là môn thể thao thích nhất của tôi mà tôi không có đủ bạn chơi..."
Viết như vậy mà đ̣i làm cho người ta muốn lại chơi với ḿnh! Người học tṛ đó chỉ nói tới ḿnh thôi, không hề có một lời khuyến khích bạn. Vậy th́ có lư ǵ mà bạn y sẽ tới chơi trên cái sân mà lần trước y mời, không ai thèm tới hết?
Mà có biết bao nhiêu lư lẽ để dụ bạn được: nào là ích lợi của thể thao giữa trời, thân h́nh khỏe mạnh, cân đối, vui vẻ...
Một người học tṛ của tôi, có đứa con làm biếng ăn. Vợ chồng người đó rầy nó suốt ngày, không cho nó yên: "Má muốn con ăn cái này cái kia..."
"Ba muốn cho con mau lớn..."
Đứa nhỏ có kể vào đâu những lời đó. Có ǵ vô lư bằng bắt một đứa nhỏ ba tuổi có quan niệm của người lớn ba chục tuổi? Sau người đó tự hỏi: "Thử coi xem cái ǵ làm cho nó thích? Nó muốn ǵ? Nếu biết được nó muốn ǵ th́ ḿnh sẽ có thể khiến nó làm cái ḿnh muốn được". Và người đó kiếm ngay được cách giải quyết. Đứa nhỏ thích đạp xe máy ba bánh lắm - nhưng cùng dăy phố đó có một đứa nhỏ khác lớn hơn, hung hăng ăn hiếp nó, ngừng xe nó lại, bắt nó xuống rồi leo lên đạp. Đứa nhỏ khóc, la, chạy về mách má. Má nó đuổi đứa kia đi, lấy lại xe cho con. Ngày nào cũng như vậy.
Vậy đứa nhỏ muốn ǵ? Chẳng cần phải là nhà trinh thám đại tài cũng đoán được. Nó bị ăn hiếp, nó tức, muốn trả thù, làm sao đánh cho đứa kia một "cú" nên thân để cho nó chừa tới già. Ba nó hiểu vậy, bảo nó: "Nếu con chịu ăn những món này th́ con mau mạnh lắm; một ngày kia đánh nó nhào văng liền". Và vấn đề ăn của đứa bé giải quyết được tức th́. Cho nó cái ǵ nó cũng ăn, hy vọng một ngày nọ "nốc ao" thằng du côn kia đă làm cho nó tủi nhục mấy lần.
Đứa nhỏ lại c̣n có tật đái dầm. Nó ngủ với bà nó. Sáng dậy, thấy tấm "ra" ướt, bà nó bảo: "Ngó này, đêm qua lại đái dầm nữa". Nó căi: "Không phải tôi đâu. Bà đó".
Người ta rầy nó, đánh nó, làm nhục nó. Người ta nhắc cho nó rằng: "Má không muốn cho con như vậy nữa". Vô ích - những lư lẽ đó không đủ. Lúc đó, cha mẹ mới tự hỏi: "Làm sao cho nó muốn sửa đổi được".
Nó muốn ǵ, đứa nhỏ đó? Trước hết, nó muốn bận bi-gia-ma (pyjama) như cha nó. Bà nó hứa mua cho nó một bộ nếu nó hết đái dầm. Điều thứ nh́, nó muốn giường nó sạch.
Má nó dắt nó tới tiệm lớn, đưa mắt làm hiệu với người bán hàng và nói: "Đây, cậu này muốn mua đồ đây". Người bán hàng làm bộ coi đứa bé như một người quan trọng, hỏi: "Cậu muốn mua chi?". Đứa nhỏ cao lên được vài phân, nở mũi, đáp: "Tôi muốn mua một cái giường".
Giường chở về nhà rồi, đứa nhỏ chạy kiếm ba nó, khoe: "Ba, ba, lên coi giường của con đi, chính con đă mua đó!". Cha nó hết lời khen nó rồi kết: "Con đừng làm dơ cái giường đó chứ!" - "Không! Không khi nào!". Đứa nhỏ giữ lời hứa. V́ người ta khéo gợi ḷng tự ái của nó. Cái giường đó là giường của nó. Rồi nó lại bận bi-gia-ma như người lớn. Nó muốn hành động cũng như người lớn và quả được như vậy.
Một người cha khác có đứa con gái nhất định không ăn cháo buổi sáng. Mắng, giảng giải, dỗ ngọt, đều vô hiệu. Cha mẹ hỏi nhau: "Làm sao cho nó thèm ăn sáng được?".
Đứa nhỏ thích bắt chước má nó lắm. Một hôm, người ta đặt nó lên một chiếc ghế cao, để cho nó nấu món cháo của nó... Rồi đúng lúc nó đang vinh hạnh, ba nó vào, như vô t́nh. Đứa nhỏ khoe, khua muỗng trong cái soong: "Ba, ngó này! Hôm nay, chính con nấu cháo".
Rồi nó ăn hai đĩa cháo, không phải ai mời mọc hết: Chính nó đă nấu cháo đó, nó tự đắc lắm, nó tự thấy quan trọng lắm. Tự ư nó ăn.
Một triết gia nói: "Phát biểu cái bản ngă là một điều cần thiết nhất đối với ta" thế th́ tại sao không dùng cái thuật ở trên kia trong công việc của ta? Khi ta kiếm được ư nào mới lạ, cứ để cho khách hàng của ta hoặc người cộng tác của ta tưởng rằng chính họ có ư đó, như cha mẹ đứa nhỏ đă để cho nó tin rằng chính nó đă nấu lấy cháo. Như vậy người khác sẽ tự đắc lắm... và biết đâu chẳng như đứa nhỏ, đ̣i cho được hai đĩa cháo?
Xin các bạn nhớ kỹ rằng:
Muốn dẫn dụ ai, phải trước hết khêu gợi cho người đó có ḷng ham muốn nhiệt liệt đă. Làm được như vậy, th́ người trong bốn bể sẽ là bạn của ta. Làm không được, th́ ta sẽ thui thủi trên đường đời.

Chương tư
Tám lời khuyên để giúp các bạn đọc sách này được nhiều lợi ích nhất
1. Muốn đọc cuốn sách này được nhiều ích lợi nhất cần có một đức tính cốt yếu, quan trọng hơn cả những định lệ và quy tắc. Không có nó th́ bài học hay tới mấy cũng không có bổ ích ǵ, mà nó có th́ không cần những bài đó cũng làm được những việc phi thường.
Vậy điều kiện mầu nhiệm đó là ǵ? Rất giản dị: là phải có ḷng ao ước thiết tha muốn t́m hiểu thêm, muốn học thêm, và một cường chí quyết bồi bổ năng lực xử thế dụng nhân của ḿnh.
Làm sao luyện được chí đó? Bằng cách luôn luôn tâm niệm rằng những quy tắc dạy trong tập này vô cùng quan trọng. Bạn hăy tự nhắc luôn luôn rằng: "Hạnh phúc của ta, sự thành công của ta, danh vọng tiền của của ta phần lớn đều do sự khôn khéo trong khi giao thiệp với người mà có".
2. Bạn đọc một lần mỗi chương để hiểu đại cương. Rồi có lẽ bạn muốn hấp tấp coi tiếp ngay chương sau. Xin đừng. Phải đọc lại kỹ lưỡng một lần nữa. Như vậy đỡ tốn th́ giờ mà có nhiều kết quả.
3. Phải thường thường ngưng đọc để suy nghĩ những điều mới đọc và tự hỏi: lời khuyên đó, lúc nào có thể áp dụng được và áp dụng ra sao?
Như vậy mới là bổ ích.
4. Tay nên có cây viết ch́ hay viết máy để đánh dấu ở ngoài lề những lời khuyên nào mà bạn tính thi hành. Nếu là một quy tắc cực kỳ quan trọng th́ gạch dưới nó, hoặc đánh bốn chữ X "xxxx" ở ngoài lề. Như vậy, khi coi lại, mau và dễ thấy hơn.
5. Tôi biết một người đă làm giám đốc một công ty bảo hiểm lớn từ 15 năm rồi. Vậy mà mỗi tháng ông đọc hết những điều lệ bảo hiểm của công ty ông, tháng nào cũng vậy, hết năm này qua năm khác. Tại sao? Tại kinh nghiệm cho ông hay rằng chỉ có cách đó mới nhớ kỹ hết điều lệ được thôi.
Riêng phần tôi, tôi đă có lần để ra hai năm trời để viết một cuốn sách về sự hùng biện, vậy mà tôi vẫn phải thỉnh thoảng coi lại cuốn đó để khỏi quên những điều chính tôi đă viết ra. Cái mau quên của loài người thiệt lạ lùng, đáng làm cho ta ngạc nhiên.
Vậy, nếu bạn muốn cuốn sách này giúp ích cho bạn được lâu dài, xin đừng tưởng rằng chỉ đọc nó một lần là đủ. Sau khi nghiên cứu nó kỹ rồi, mỗi tháng nên để ra vài giờ ôn lại. Bạn đặt nó luôn luôn trên bàn giấy và thường mở nó ra. Đầu óc bạn phải thấm nhuần những khả năng đẹp đẽ nó cải thiện đời bạn, những khả năng mà bạn chưa có, c̣n phải chinh phục nữa. Xin bạn nhớ rằng chỉ có cách luôn luôn thấy ở trước mắt những quy tắc đă tŕnh bày, mới có thể áp dụng nó được một cách tự nhiên, không khó nhọc, như cái máy, và làm cho những quy tắc đó thành ra bản tính thứ nh́ của bạn. Ngoài ra, không có cách nào khác.
6. Bernard Shaw nói rằng họ không, không đủ, phải thực hành nữa. Đă học th́ phải hành. Ông nói có lư. Muốn học, phải hoạt động chớ không thụ động. Nhờ thực hành mới tiến được. Vậy muốn thấm nhuần những quy tắc này, hễ có cơ hội, xin bạn thực hành liền. Nếu không, sẽ mau quên lắm.
Tôi cũng biết đó là một sự khó khăn. V́ chính tôi cũng có khi thấy khó thi hành những điều tôi đă chỉ cho các bạn. Ví dụ khi bạn bực tức, tự nhiên bạn muốn chỉ trích, khiển trách chứ không nghĩ tới sự tự đặt ḿnh vào địa vị người. Kiếm một tật xấu của người dễ hơn là t́m cái hay của họ. Ta tự nhiên muốn nói tới những việc ta đương lo nghĩ hơn là nói tới những đầu đề làm cho người khác vui ḷng. Cho nên bạn phải nhớ rằng đọc sách này không phải để hiểu biết thêm mà là để luyện cho có những tập quán mới, để dự bị một lối sống mới. Như vậy cần phải mất công, kiên nhẫn, chăm chú hàng ngày.
Vậy, xin bạn thường mở những trang này ra. Cuốn này phải là kim chỉ nam của bạn trong sự giao thiệp với người. Và khi bạn gặp một vấn đề, như sửa lỗi một đứa nhỏ, làm sao cho bạn trăm năm đồng ư với bạn, hoặc là cho một khách hàng đương giận mà được hài ḷng, th́ xin bạn hăy suy nghĩ một chút đă, chống cự với sự xúc động đầu tiên, đừng để cho nó lôi cuốn v́ thường nó có hại. Lúc đó xin bạn nhớ tới cuốn này, hoặc nếu có th́ giờ th́ mở nó ra coi, đọc lại những đoạn đă đánh dấu. áp dụng những quy tắc trong đó và bạn sẽ thấy những kết quả phi thường.
7. Bạn đặt lệ với người nhà hoặc bạn bè rằng hễ bắt gặp bạn làm trái quy tắc nào đó th́ bạn phải chịu phạt một số tiền. Phải làm sao cho sự học tập của bạn thành ra một tṛ chơi vui mà mê được.
8. Ông hội trưởng một nhà ngân hàng lớn ở Nữu Ước, sau khi nghe vài bài giảng của tôi, có tả rơ cách sửa ḿnh của ông như sau này mà chính ông đă kiếm ra được từ lâu. Nó vô cùng hiệu nghiệm. Ông học ít lắm, nhưng là một trong những nhà tài chánh lớn nhất ở châu Mỹ; ông thú rằng chỉ nhờ phương pháp của ông mà ông thành công.
"Từ lâu rồi - ông nói - tôi ghi trên một cuốn lịch những công việc buôn bán mỗi ngày. Tối thứ bảy, tôi không tiếp ai hết, để tự xét ḿnh. Ăn tối rồi, tôi cấm cung trong pḥng giấy của tôi, mở cuốn sổ tay ra, suy nghĩ về mỗi câu chuyện, mỗi lần bàn căi, mỗi cuộc thương nghị, mỗi vụ chạy chọt trong tuần lễ đó. Tôi tự hỏi:
- Lần đó, ta đă lỡ lầm chỗ nào?
- Đă hành động khéo chỗ nào? Có thể khéo hơn được không? Ra làm sao?
- Sự lôi thôi đó cho ta bài học ǵ?
Có khi tự xét như vậy, tôi thấy đau khổ lắm, có khi tôi lấy làm lạ lùng sao đă lầm lỡ nặng nề như thế được. Nhưng tôi càng lớn tuổi th́ lầm lỡ càng ít đi và có khi c̣n muốn tự vỗ vai ḿnh nữa. Chưa có ǵ giúp tôi nhiều bằng phương pháp tự xét và tự cải đó.
Nhờ nó mà tôi xét đoán chắc chắn, minh mẫn hơn; những sự quyết định của tôi thích đáng hơn, và giúp tôi rất nhiều trong sự giao thiệp với mọi người. Tôi xin nhiệt liệt giới thiệu nó với "hải nội chư quân tử".
Tại sao các bạn không dùng một phương pháp tương tự kiểm điểm lại cách các bạn áp dụng những quy tắc trong tập này ra sao? Nếu các bạn quyết tâm làm, sẽ có hai cái lợi:
Thứ nhất: các bạn sẽ say mê học được một môn học có giá trị vô song về phương diện giáo hóa.
Thứ nh́: các bạn sẽ nhận thấy rằng khả năng của bạn làm đẹp ḷng và dẫn dụ người khác sẽ nẩy nở, rực rỡ như bông đào về tiết xuân vậy.
Tóm lại: Muốn đọc sách được nhiều ích lợi nhất, phải:
I. Có ḷng ham muốn học hỏi và thi hành những định lệ chi phối sự giao thiệp giữa loài người với nhau.
II. Đọc mỗi chương hai lần, rồi mới qua chương sau.
III. Thỉnh thoảng ngưng đọc để tự hỏi nên thi hành mỗi quy tắc ra sao và vào lúc nào?
IV. Gạch dưới những ư chính.
V. Mỗi tháng coi lại cuốn này một lần.
VI. Hễ có cơ hội th́ phải thực hành ngay những quy tắc học được. Dùng cuốn sách này làm kim chỉ nam để giải quyết những nỗi khó khăn hằng ngày.
VII. Tặng cho bạn thân một số tiền nào đó chẳng hạn, mỗi khi bạn bắt gặp ta làm trái với những quy tắc đó. Như vậy để làm cho sự học biến thành một tṛ chơi hứng thú.
VIII. Mỗi tuần kiểm điểm những tấn tới hoặc những sai lầm của bạn. Bạn hăy xét ḿnh coi đă bồi bổ được khuyết điểm nào và trong những dịp nào.

Đặng Phú Cường15/09/2003

[suzukikudo]

ban tro ve trang chu de download toan bo quyen dac nhan tam nhe
http://dacnhantam.info