Chích chòe ðất hay còn gọi là sẻ bụi ðen, thuộc bộ sẻ, phân họ chích chòe (Turdidae), sống ngoài ðồng cỏ, bụi cây, thýờng kiếm ãn và làm tổ trên mặt ðất, trong bụi sát mặt ðất nên có tên gọi chích chòe ðất. Loài này có nhiều ở miền Ðông và Tây Nam bộ. Tên khoa học: Saxicola caprata, tên tiếng Anh: Pied Bushchat.
Cách lựa chim:
Nên lựa chim trống là chim có ðốm lông trắng ở hai cánh, chim mái không có ðốm trắng này.
Mua chim non nên chọn chim ðã mở mắt, mình phủ lông non và ðã hết bọng cứt. Chim nở ðýợc một tuần tuổi, mép vàng, há mỏ ðòi ãn, chứng tỏ chim khỏe mạnh, không sợ chết yểu.
Xem mắt, mỏ, cánh, chân không bị dị tật, các ngón chân còn ðầy ðủ móng là ðýợc. Sắc lông phải ðen, trắng rõ ràng thì sau này chim trýởng thành mới ðẹp...Lựa chim roi roi lông mỏng thì tốt, chim kệch cỡm dầy lông, cụt ðòn sẽ không ðẹp. Mua ðýợc chim con ở vùng Ðức Hòa, Ðức Huệ (Long An) hoặc Bến Sỏi (Tây Ninh) thì rất tốt vì chim vùng này siêng hót, mỏng lông, dài ðòn, lông ðen lông trắng rõ ràng không lem nhem nhý các vùng khác, ðặc biệt chim xòe bản ðuôi rất rộng. Lýu ý khi muốn nuôi chim non ta nên chọn chim con "ðầu mùa" ðể nuôi, chim khỏe, ãn mạnh, mau lớn.
Cho ãn:
Mỗi ngày nên cho chim non ãn sớm vì qua một ðêm chim rất ðói. Ðút cho chim ãn ðến khi chim ngậm mỏ không ãn nữa thì thôi, mỗi giờ nên ðút một lần, ðến 8 giờ tối thì chùm áo lồng cho chim ngủ, tránh cho chim bị muỗi ðốt, kiến cắn và giữ ấm cho chim.
Cho chim ãn các loại sau: trứng kiến, cào cào nhúng nýớc, dế và ãn dặm thêm bột ðậu phộng trộn trứng (trộn với nýớc cho nhão rồi vo viên ðút cho chim ãn). Ðừng quên cho chim uống nýớc, nhờ nýớc chim mau lớn, thiếu nýớc chim sẽ chết.
Sau 7 – 10 ngày ðút ãn, chim con có thể nhảy ðứng lên cầu, nên ðể cầu thật thấp ðể chim có thể nhảy lên nhảy xuống dễ dàng, tạo cho chim hoạt ðộng – "tập thể dục" sẽ dễ tiêu hóa thức ãn, ãn nhiều và mau lớn.
Ðến lúc này ta treo thêm cóng nýớc, cóng sâu cho chim tập tự ãn, vẫn ðút thêm cào cào non ðể chim quen chủ và dạn dĩ.
Tuần thứ ba có thể cho chim ãn bột nhão trộn với ít sâu týõi, bột nhão chỉ cho ãn trong ngày, nếu ãn không hết thì phải ðổ bỏ, bột bị chua chim ãn sẽ ðau bụng. Chim non là loại háu ãn nên lớn nhanh nhý thổi, ðến tuần thứ tý chim có thể sống tự lập, ãn uống không cần phải bón, ðút nữa.
Chim nói gió:
Nói gió là chim "ba hoa chích chòe" trong miệng nho nhỏ, tự mình nghe. Lúc ðó cổ họng chim phồng lên, xẹp xuống liên tục phát ra những âm thanh "có dây có nhợ"...Mới ðầu chim nói gió nho nhỏ, dần dần lớn hõn, rõ hõn, dài hõn và ta ðã có thể thýởng thức tài nghệ của chú chim rồi.
Tập tắm

Chim ðã nên hình nên vóc, lông non ðã cứng, nhảy nhót tung tãng, thấy tay ngýời biết ðeo mổ là có thể tập tắm nýớc.

Sang chim qua lồng tắm, mới ðầu chim không chịu qua lồng tắm thì bắt chim thả qua, chim thấy lạ sẽ nhảy lung tung, ta nên ðể chim ở nõi yên tĩnh, trýớc ðó trong chậu tắm (không có nýớc) ta ðể sẵn một ít sâu týõi, chim thấy sâu bò, sẵn ðang ðói thì xuống ãn, chờ chim ãn xong ta ðuổi chim về lồng nuôi. Ðuổi qua lồng tắm, dụ chim ãn sâu trong chậu tắm rồi ðuổi về lông nuôi cho chim quen, ðó là tập cho chim phản xạ có ðiều kiện và quen dần với lồng tắm. Về sau tiếp tục cho ít nýớc và sâu vào chậu, chim ham ãn sâu, xuống nýớc quen rồi thì sẽ tự tắm. Nên lýu ý không cho nýớc quá gối chim vì chích chòe ðất là loài nhát nýớc, nếu ðổ nhiều nýớc chim sợ chết chìm sẽ không tắm. Cho chim tắm khoảng từ 10 – 12 giờ trýa là tốt, chim tự tắm thì sẽ tự rỉa lông, chim lấu dầu ở bầu phao câu rỉa từng cọng lông cho bộ lông mýợt mà. Không nên gấp gáp bắt ép chim tắm khi ðang còn lo sợ, chim không chịu tắm sau này sẽ khó tập lại ðýợc.

Cầu lồng tắm nên ðặt ngang với cầu lồng nuôi, chim trông thấy bay qua ðậu dễ dàng. Không nên thay ðổi lồng tắm và chậu tắm khi chim ðã quen cái cũ. Chim tắm là chim xuống nýớc ngâm mình ðập cánh, ðập ðuôi, xù lông, nhún ðầu vung vẩy nýớc vãng tung toé, xong nhảy lên cầu rỉa lông là một ðợt, cho chim tắm khoảng ba ðợt là ðủ, xong cho chim về lồng nuôi và cho phõi nắng. Phõi nắng, tắm nắng là chim ðứng trên cầu rỉa lông, xuống ðáy lồng duỗi cánh, duỗi ðuôi, xù lông cho nắng ði vào da, lông diệt rận, mạt. Cho chim tắm nắng khoảng 20 phút thì mang vào chỗ mát, ðể chim khỏi "hóc nắng", khi chim tắm ta tranh thủ vệ sinh lồng nuôi, thay bố lồng....và canh chừng chó, mèo vồ chim. Khi sang lồng tắm và ðuổi chim về lồng nuôi nên cẩn thận coi chừng sổng mất chim.
Sang ðến tháng 5 dýõng lịch cũng bắt ðầu mùa mýa, chim rũ bỏ lông "máu" ðể trổ lông trýởng thành. Mới ðầu lún phún vài cọng lông ðen nhánh trên ðầu, trên mình. Lông ðen dần dần từ ðầu trổ xuống, lông cánh, lông ðuôi mọc ra. Lúc này chim ðang thay lông, sức khỏe sút gảm nên tẩm bổ cho chim và dành thời gian cho chim nghỉ ngõi, khoảng sau 2 tháng là chim thay lông xong, chim ðã ðổi mới hoàn toàn, chim có bộ lông mới với hai mầu ðen trắng rõ rệt. Chim tập hót lớn nhýng còn ngắn chýa thành thục lúc này ta nên ðem chim ði dợt là vừa.


Dợt chim
Mang chim ðến những ðiểm dợt chim, ở ðây chim gặp nhau khoe mẽ trổ giọng ganh ðua. Chim non mới trýởng thành nên treo xa xa mà học lóm, không nên treo gần chim "già mùa" hung dữ sẽ làm cho chim mới hót hoảng sợ và ngừng hót luôn. Chim chích chòe ðất thýờng có giọng "tè tè", nếu ðýợc học giọng chích chòe than sớm từ nhỏ thì sẽ mất giọng tè tè cố hữu ðó.


Chim "có lửa - cãng lửa"
Ðến tháng 12 dýõng lịch là mùa khô, chim bắt ðầu "có lửa" hót sổng, chim có lửa là chim "họng ðen", lông chim ép sát, thon thả gọn gàng. Lúc này chim vào mùa kết bạn nên thýờng xệ cánh, xòe ðuôi múa may...và chuẩn bị cho ra những lứa chim non mới..Chích chòe ðất ðýợc nuôi trong lồng cao 32cm, ðýờng kính ðáy 23 – 25cm là phù hợp, hiện nay chỉ cần ra tiệm chim nói mua lồng chòe ðất là ta sẽ có ðýợc rất nhiều lựa chọn cho con chim cýng của mình
Theo mình thấy nuôi chim con cần chât dinh dýỡng mồi týõi mà quan trọng nhất là cào cào, bởi lýợng ðạm cao. Chim ãn có dinh dýỡng mới khỏe mà lớn nhanh ðýợc ðó là chim con. Kế ðến là canxi=calcium giúp tạo xýõng cốt mạnh khỏe mà chim có thể ðứng vững ðýợc. Cách bổ sung canxi chỉ ðõn giản nhất là mai mực/nan mực mài ra lấy bột chấm ýớt cào cào chấm vào bột ðấy cho ãn. Nếu chim con ðã lớn rồi mà chân còn yêu thì cứ nuôi với thành phần dinh dýỡng tốt. Chắc ãn nhất là ra mua bột vitamin tổng hợp về chấm ýớt cào cào dính bột vitamin tổng hợp cho chim ãn. Thồng thời tiến hành biện pháp ðiều trị bằng cách tập thể thao chân cho chim con. Cầm chim con một tay, tay kia kéo ra kéo vào cặp chân chim mỗi ngày. Nhý thế chim sẽ khỏe lên thôi có cân gi liên hệ ðên minh heocon_ks00