Bị cáo mặc thường phục tại toà?

Câu hỏi này được các ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội tranh luận sôi nổi tại buổi họp chiều 22/12. Hiện dư luận và một số đại biểu không đồng t́nh về sự thiếu thống nhất trong trang phục của bị cáo bởi có t́nh trạng bị cáo bị tạm giam th́ mặc quần áo của phạm nhân, bị cáo được tại ngoại th́ mặc thường phục.

Để giải quyết vướng mắc này, TAND tối cao đă đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về trang phục của bị cáo tại phiên ṭa h́nh sự như sau: Bị cáo được tại ngoại khi ra trước phiên ṭa vẫn được mặc quần áo mà họ có, nhưng phải bảo đảm tính nghiêm trang của phiên ṭa. Bị cáo đang bị tạm giam phải mặc trang phục riêng thống nhất dùng cho người đang bị tạm giam. Người đang chấp hành h́nh phạt tù (phạm nhân) khi ra trước phiên ṭa dù với tư cách ǵ cũng phải mặc trang phục thống nhất dùng cho phạm nhân.

Đa số ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội đồng t́nh với đề xuất của TAND tối cao về trang phục bị cáo được tại ngoại và người đang chấp hành h́nh phạt tù. Riêng trường hợp bị cáo đang tạm giam th́ có hai luồng ư kiến trái ngược nhau. Loại thứ nhất cho rằng bị cáo đang bị tạm giam phải mặc trang phục thống nhất dùng cho người đang bị tạm giam, nhưng kiểu cách, màu sắc khác với trang phục dùng cho người đang chấp hành h́nh phạt tù. Trang phục này được dùng trong suốt thời gian họ bị tạm giam và cả khi ra ṭa.

Chủ nhiệm Hội đồng dân tộc của Quốc hội Tráng A Pao đồng t́nh với ư kiến này, v́ theo quy định của pháp luật th́ những người bị tạm giam đă bị hạn chế một số quyền tự do của công dân. Mặt khác, trang phục riêng như vậy cũng bảo đảm cho việc giám sát bị cáo tại phiên ṭa theo quy định tại điều 188, Bộ luật Tố tụng h́nh sự. Theo đó, bị cáo bị tạm giam cần mặc đồng phục riêng.

Luồng ư kiến thứ hai cho rằng người bị tạm giam tuy có bị hạn chế về quyền tự do, nhưng vẫn chưa bị coi là có tội nên có quyền mặc quần áo mà họ có, bảo đảm tính nghiêm trang của pháp luật. Nếu bị cáo không có th́ trại tạm giam cho mượn, nhưng phải là thường phục. Nếu áp dụng theo quy định này sẽ xóa bỏ sự phân biệt đối xử giữa bị cáo được tại ngoại và bị cáo bị tạm giam. Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xă hội của Quốc hội Nguyễn Thị Hoài Thu bảo vệ cho ư kiến này. Bà bổ sung nếu thêm một loại quần áo cho người bị tạm giam sẽ tốn thêm một khoản ngân sách không cần thiết. "Số tiền này nên dành cho những việc quan trọng của trại giam như pḥng chống lây nhiễm HIV/AIDS", bà nói.

Chốt lại buổi thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đồng t́nh với đa số ư kiến ủng hộ việc để bị cáo tại ngoại và bị cáo bị tạm giam khi đứng trước phiên ṭa h́nh sự được mặc thường phục. Ông An khẳng định, cuối phiên họp thứ 24 (ngày 24/12), Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ ra nghị quyết về vấn đề này.

Theo VnExpress, cũng trong chiều qua, Ủy ban thường vụ Quốc hội đă biểu quyết thông qua nghị quyết về việc giao thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự theo quy định tại điều 33, Bộ luật tố tụng dân sự cho các TAND cấp huyện, quận, thị xă, thành phố thuộc tỉnh. Theo đó, từ ngày 1/1/2005, có 126 ṭa cấp huyện được bổ sung thẩm quyền giải quyết sơ thẩm tất cả tranh chấp kinh doanh thương mại, trừ tranh chấp về vận chuyển hàng hóa, hành khách bằng đường hàng không, đường thủy; mua bán cổ phiếu, trái phiếu; đầu tư, tài chính, ngân hàng; bảo hiểm; thăm ḍ và khai thác.